fbpx

Osmanlı Devleti Anayasal Tarihi

  • SENEDİ İTTİFAK (1808)
    • – 2. Mahmut ile Ayanlar arasında yapılmıştır.
    • – İlk anayasal belgemizdir.
    • – Padişahın yetkileri ilk defa sınırlandırılmıştır.
    • – Merkezi yönetimin zayıfladığını gösterir.
  • TANZİMAT FERMANI (1839)
    • Vergi ve askerlik konular ile ilgili düzenlemeler yapılacağı taahhüt edilmiştir.
    • – Gayri müslimler dahil can ve mal güvenliği sağlanmıştır.
    • -Mahkemelerin aleniliği, yargılama adaleti, mülkiyet hakkı, genel müsadere yasağı gibi hükümler içerir
    • – Padişah fermanıdır.
    • Kanunililik ilkesi kabul edilmiştir.
    • – Hukuk devletinin ilk adımıdır.
  • ISLAHAT FERMANI (1856)
    • – Din ve ırak ayrımı gözetmeden bütün vatandaşların eşit muamele görmesi ilkesi kabul edilmiştir.
    • – Azınlıklara memur olma kendi dillerinde eğitim yapan okul açama hakkı verilmiştir.
    • – Yabancılara mülk edinme hakkı getirilmiştir.
    • – Cizye vergisi ve iltizam usulü kaldırılmıştır.
    • – Padişah fermanıdır.
  • KANUNİ ESASİ (1876 ANAYASASI)
    • – İlk Anayasamızdır.
    • – Meşruti monarşiye geçilmiştir. (Anayasalı ve parlamentolu)
    • – Çift meclisli bir parlamento kurmuştur. (Diğer çift meclisli anayasa ⇒ 1961 Anayasası)
      • Heyeti Umumi= Heyeti Ayan (Padişah seçer) + Meclisi Mebusan (Halk seçer)
    • – Basın özgür ancak; padişahın sürgün ve sansür yetkisi vardır.
    • – Padişahın mutlak veto yetkisi vardır.
    • – Padişahın meclisi fesih yetkisi vardır.
    • – Kanun teklif ederken padişahın izni gerekir.
    • – Bakanlar Kurulu padişaha karşı sorumludur.
    • – İlk kez kanuni hakim güvencesi kabul edilmiştir.
    • – İlk kez hakimlik teminatı ve mahkemelerin bağımsızlığı düzenlenmiştir.
    • – Milletvekilliği dokunulmazlığı vardır.
  • 1909 DEĞİŞİKLİKLERİ
    • – Padişahın sürgün yetkisi kaldırıldı.
    • – Sansür kaldırıldı, basın özgürlüğü geldi. (İstibdad dönemi bitti.)
    • – Kanun teklif ederken padişah izni kaldırıldı.
    • – Bakanlar Kurulu, Heyeti Mebusana karşı sorumlu tutuldu.
    • – Kanunların kabul ve vetosu 2 ay ile sınırlandırıldı. (Mutlak veto kaldırıldı)
    • – İlk kez çok partili hayata geçildi.
    • – Padişahın meclisi feshetme yetkisi Heyeti Ayanın onayını alarak 3 ay içinde seçim yapma şartına bağlandı.
    • – Dernek kurma ve Toplantı hakkı getirilmiştir.
    • *** İlk kurulan parti: İttihat ve Terakki Fırkası
    • *** NOT: Son Osmanlı Mebusan Meclisinin aldığı son karar, Misak-i Millidir.
Please follow and like us:
error
error

Hoşunuza gitti mi? Lütfen başkalarının da görmesine yardım edin...